Γράφει η συγγραφέας και εικονογράφος παιδικών βιβλίων Μαρίνα Γιώτη
Τα σχολεία έκλεισαν και μικροί μεγάλοι παίρνουμε μερικές ανάσες ξεγνοιασιάς. Σχεδιάζουμε διακοπές, μικρές και μεγάλες αποδράσεις και ανυπομονούμε να φύγουμε, να ξεσκάσουμε, να αλλάξουμε παραστάσεις. Συχνά μέσα μας, αν και δεν το συνειδητοποιούμε πάντα, υπάρχει η επιθυμία να ζήσουμε ξανά εκείνα τα καλοκαίρια των παιδικών μας χρόνων, που ξεχείλιζαν ανεμελιά και μια γλυκιά βαρεμάρα, τότε που μετρούσαμε μπάνια και παγωτά. Εκείνα τα καλοκαίρια που είχαν γεύση καρπούζι.
Είναι όμως και τα καλοκαίρια των παιδιών μας τόσο ανέμελα;
Από τότε που ο πραγματικός κόσμος μάς φάνηκε πιο επικίνδυνος, πολλοί γονείς μαζέψαμε τα παιδιά από τις πλατείες και τις αλάνες και τα κρατήσαμε πιο κοντά μας. Θέλαμε να τα προστατεύσουμε και να τα έχουμε συνεχώς στο οπτικό μας πεδίο. Κι όμως, πολλές φορές η εικόνα που έχουμε για έναν κόσμο γεμάτο κινδύνους δεν συμβαδίζει με την πραγματικότητα, αλλά με τον τρόπο που τη βλέπουμε μέσα από τις ειδήσεις και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Για ένα διάστημα πιστέψαμε ότι οι οθόνες μπορούσαν να καλύψουν το κενό της ελεύθερης εξερεύνησης και να κρατήσουν τα παιδιά απασχολημένα. Σύντομα όμως συνειδητοποιήσαμε ότι και ο ψηφιακός κόσμος κρύβει κινδύνους, συχνά λιγότερο ορατούς και πιο δύσκολα διαχειρίσιμους.
Παράλληλα, δαιμονοποιήσαμε τη βαρεμάρα, θεωρώντας την κάτι που πρέπει να αποφεύγεται πάση θυσία. Αναζητήσαμε δραστηριότητες, προγράμματα και ερεθίσματα για να γεμίσουμε κάθε λεπτό της ημέρας των παιδιών. Κι όμως, οι σύγχρονες έρευνες αναδεικνύουν τη σημασία της βαρεμάρας ως απαραίτητου χώρου για τη δημιουργικότητα και την ανάπτυξη. Μετά την πρώτη γκρίνια, το μυαλό ηρεμεί, η φαντασία ενεργοποιείται και τα παιδιά αρχίζουν να επινοούν παιχνίδια, ιστορίες και λύσεις με όσα έχουν γύρω τους.
Δεν χρειάζεται να είμαστε συνεχώς από πάνω τους. Το ελεύθερο παιχνίδι είναι αυθόρμητο και καθοδηγείται από τα ίδια τα παιδιά, χωρίς προκαθορισμένους κανόνες και συνεχή παρέμβαση ενηλίκων. Είναι ζωτικής σημασίας, καθώς καλλιεργεί τη δημιουργικότητα, ενισχύει την κριτική σκέψη, αναπτύσσει κοινωνικές δεξιότητες και λειτουργεί ως πολύτιμο εργαλείο διαχείρισης του άγχους και αυτορρύθμισης.
Μπορούμε να τους προσφέρουμε ερεθίσματα και ευκαιρίες χωρίς να οργανώνουμε κάθε στιγμή τους. Ένα καλό βιβλίο, ένα κουτί με υλικά χειροτεχνίας, επιτραπέζια παιχνίδια, κατασκευές με ανακυκλώσιμα υλικά, κηπουρική, ζωγραφική, μουσική, μαγείρεμα ή μικρά πειράματα μπορούν να αποτελέσουν αφορμές για δημιουργική ενασχόληση.
Εξίσου σημαντικές είναι οι εμπειρίες στη φύση. Μια βόλτα στο δάσος, παιχνίδι στην παραλία, εξερεύνηση της γειτονιάς, παρατήρηση εντόμων, συλλογή πετρών και κοχυλιών ή ακόμη και ένα πίκνικ στο πάρκο μπορούν να γίνουν μικρές περιπέτειες που θα θυμούνται για χρόνια. Τα παιδιά δεν χρειάζονται συνεχώς εντυπωσιακά ερεθίσματα· χρειάζονται χρόνο, χώρο και ελευθερία για να ανακαλύψουν τον κόσμο με τον δικό τους τρόπο.
Ίσως, λοιπόν, το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να τους προσφέρουμε αυτό το καλοκαίρι να μην είναι ένα γεμάτο πρόγραμμα, αλλά η ευκαιρία να ζήσουν στιγμές ανεμελιάς, να βαρεθούν λίγο, να ονειρευτούν πολύ και να δημιουργήσουν τις δικές τους καλοκαιρινές αναμνήσεις. Αυτές που κάποτε, μεγαλώνοντας, θα θυμούνται κι εκείνα με τη νοσταλγία, όπως θυμόμαστε εμείς τα καλοκαίρια με γεύση καρπούζι.
Ανακαλύψτε τα βιβλία της συγγραφέως!
