Η λέξη κλειδί για τις σχέσεις με τους άλλους και τον εαυτό μας

Η λέξη κλειδί για τις σχέσεις με τους άλλους και τον εαυτό μας

Όριο: προέρχεται από το αρχαίο όρος. Τότε τα όρη αποτελούσαν τα φυσικά όρια και σύνορα μεταξύ πόλεων και κρατών.
Όριο: νοητή γραμμή μέχρι την οποία επεκτείνεται μια περιοχή, το ανώτατο επιτρεπτό σημείο και μέγεθος, το σημείο που δεν επιτρέπεται κάποιος να υπερβεί.
Όριο: πέρας, σύνορο, ακραίο σημείο, πλαίσιο, τέρμα.
Οριοθετώ: θέτω σε κάτι τα όριά του.

Τα όρια είναι από τις πιο συζητημένες, αλλά και κακοποιημένες έννοιες. Στο πλαίσιο του άκρατου δικαιωματισμού, το να θέτω όρια είναι κάτι καλό, όχι όμως το να μου θέτουν.

Όταν λες ΟΧΙ, το αποκαλείς αυτοπροστασία. Όταν ακούς ΟΧΙ, γιατί το αποκαλείς απόρριψη;

Τα όρια είναι γραμμές και κανόνες που καθορίζουν τι είναι αποδεκτό και τι όχι.

Δεν αποτελούν απόρριψη, αλλά προνόμιο προστασίας και αυτοπροστασίας.

Τα όρια αποτελούν πράξη αγάπης, ιδιαίτερα στο μεγάλωμα των παιδιών. Τα παιδιά έχουν ανάγκη τα όρια για να ξέρουν πού να σταθούν. Χωρίς όρια μπερδεύονται και χάνονται.

Η γενιά μας σε μεγάλο βαθμό έχει αποτύχει να θέσει όρια στα παιδιά. Την πιο ολοκληρωμένη σχετική τοποθέτηση την άκουσα σε μια ομιλία του εξαιρετικού εκπαιδευτικού Διονύση Μεσσάρη, γενικού διευθυντή των εκπαιδευτηρίων ΔΕΛΑΣΑΛ Σύρου:

«Σήμερα τα παιδιά μαθαίνουν όχι μόνο ότι μπορούν να τα έχουν όλα, αλλά δικαιούνται να τα έχουν και χωρίς κόπο. Οι γονείς, μπροστά στην τεράστια επαγγελματική πίεση που δέχονται, βρήκαν έναν απλό τρόπο να δώσουν διέξοδο στις τύψεις και να επανορθώσουν την απουσία. Απλά τέθηκαν στην υπηρεσία των παιδιών, τα οποία έχουν απαιτήσει κυριαρχία και παντοδυναμία στην οικογένεια. Αυτή η ψευδοστοργή απομακρύνει τα παιδιά από ευθύνες και όρια πριν ακόμη έχουν την ωριμότητα να διακρίνουν από μόνα τους τι είναι σημαντικό και τι όχι. Τα έχει επίσης αποστερήσει από την αξία της ευθύνης και της αυτοπειθαρχίας. Όταν έρχεται λοιπόν η ώρα του ‘‘όχι’’ να αντικαταστήσει τα συνεχόμενα ‘‘ναι’’, τότε καταλαβαίνουμε ότι κάτι δεν πάει καλά».

Πέρα από τα υπόλοιπα οφέλη, τα όρια αποτελούν και ασπίδα για την υγεία.

Στο Θεράπευσε Το Σώμα Σου, η Louise Hay εξηγεί γιατί η αδυναμία οριοθέτησης και η υπερβολική φροντίδα προς τους άλλους σε βάρος του εαυτού είναι η βασικότερη συμβολική αιτία πίσω από την εμφάνιση του καρκίνου του μαστού.

Δυσκολεύομαι κι εγώ κάποιες φορές να βάλω όρια στα παιδιά μου. Η δυσκολία όμως, όπως λέει κι ο Μεσσάρης, είναι εσωτερική και βαθιά ενοχική κι όχι αντικειμενική. Και διαπιστώνω περίτρανα ότι, όταν τελικά καταφέρνω να βάζω όρια, ευεργετούμαστε όλοι και πρώτα από όλους τα παιδιά.

Στο παρελθόν τούς έδινα αρκετό έξτρα χρόνο όταν πήγαινα να τα πάρω από τη μαμά τους, κάποιες φορές 15 έως 30 λεπτά – ό,τι καλύτερο, εάν θέλεις να μάθεις στα παιδιά σου να χτίζουν ασυνέπεια.

Μια μέρα που δεν πήγαινε άλλο, πήρα την απόφαση. Τους έστειλα μήνυμα ότι στις 5:00 ακριβώς θα έφευγα. Είχα προαποφασίσει ότι θα τους έδινα άλλα πέντε λεπτά. 5:05 έφυγα. Δυσκολεύτηκα να το κάνω, όμως ήξερα ότι ήταν το σωστό. 5:15 χτυπάει το τηλέφωνο.

«Πού είσαι, μπαμπά;»

«Έφυγα».

Δεν είπαν τίποτα, όμως την επόμενη φορά ήταν στην ώρα τους, γιατί ήξεραν ότι θα το ξαναέκανα.

Τα όρια δεν χρειάζονται φωνές. Χρειάζονται ισχυρές αποφάσεις.

Εάν δυσκολεύεσαι κι εσύ να βάλεις όρια, μην ξεκινήσεις από τα δύσκολα. Πες ένα «όχι σήμερα» ή «όχι τώρα» σε κάτι σχετικά ανώδυνο. Μην πας να ανέβεις όλα τα σκαλιά μαζί. Θα κουτρουβαλήσεις. Ξεκίνα με ένα.

Όμως είναι σημαντικό να δώσουμε και στους άλλους και στα παιδιά το δικό τους δικαίωμα να βάλουν εντός πλαισίου και τα δικά τους όρια.

Προ ημερών θα επέστρεφε η μεγάλη μου από το εξωτερικό και θα πήγαινα να την παραλάβω.

Παίρνω τη μικρή μου τηλέφωνο. «Θα έρθεις να πάρουμε την Αύρα από το αεροδρόμιο;»

«Όχι!»

Κάποιες φορές το ΟΧΙ είναι ολοκληρωμένη πρόταση.

Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο του Στέφανου Ξενάκη, Το λεξικό της ζωής σου:

Μπορείς να το πεις λεξικό, αλλά μπορείς να το πεις και τσελεμεντέ, όπως τα βιβλία που τα παλιά χρόνια μάς μάθαιναν με συνταγές πώς να φτιάξουμε ένα φαγητό. Κάθε λέξη είναι κι ένα φαγητό και υπάρχουν οδηγίες για το πώς να το μαγειρέψεις, ή κάποιες φορές πώς να το αποφύγεις. Βλέπεις, κάποιες λέξεις είναι σαν τη ζάχαρη και δεν κάνουν καλό. Κάποιες άλλες είναι σαν τα φρούτα και τα λαχανικά, γεμάτες βιταμίνες. Θες ιδανικά να συνοδεύουν κάθε σου γεύμα.

Μη νιώσεις την ανάγκη να συμφωνήσεις με όσα θα διαβάσεις. Δώσ’ τους όμως την ευκαιρία να μπουν μέσα σου. Ίσως φροντίσουν και το δικό σου μυαλό, όπως φρόντισαν και το δικό μου. Μπορεί και το δικό σου να έχει σκοτεινές γωνιές που ίσως αγνοείς.

Prev
Στέφανος Ξενάκης
Τιμή εκδότη 18.80€
Τιμή dioptra.gr 16.92€
Next
Σχετικά άρθρα
Prev
Το λεξικό της ζωής σου
Το λεξικό της ζωής σου

Γράφει ο Στέφανος Ξενάκης

Μια λέξη που συχνά νιώθεις αλλά την αγνοείς
Μια λέξη που συχνά νιώθεις αλλά την αγνοείς

Η χαρά είναι πόρτα. Ανοίγει όμως από μέσα.

Next