Υπάρχουν κάποιες λέξεις που σε διαφορετικές περιόδους της ζωής μας «κάθονται» μέσα μας διαφορετικά. Οι λέξεις έχουν δύναμη. Δεν αποτυπώνουν απλώς αυτό που λες αλλά το δημιουργούν.
4+1 συγγραφείς επιλέγουν την αγαπημένη τους λέξη από το βιβλίου του Στέφανου Ξενάκη, Το Λεξικό της Ζωής σου.
Μάρεα Λαουτάρη,
life & business strategist
Ήθελα να διαλέξω μία λέξη από το Λεξικό του αγαπημένου μου Στέφανου και ταλαντεύτηκα πολύ. Γιατί, ανάμεσα σε τόσες, βρίσκονται οι δύο πιο αγαπημένες μου λέξεις στον κόσμο: η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ και το ΑΓΑΠΩ. Μέσα μου, η μία δεν υπάρχει χωρίς την άλλη. Η εμπιστοσύνη είναι η προϋπόθεση και η αγάπη το ζητούμενο. Εκείνο που μπορεί να γεννηθεί όταν δεν φοβάσαι πια. Γι’ αυτό κρατάω το ΑΓΑΠΩ. Μια λέξη πολυπόθητη και πολυχρησιμοποιημένη, που όλοι αναζητούμε από την πρώτη στιγμή που ερχόμαστε στη ζωή και δεν τη χορταίνουμε μέχρι να φύγουμε από αυτήν· κι όμως, τόσο σπάνια καταφέρνουμε να φτάσουμε στην ουσία της. Ίσως είναι η δυσκολότερη από όλες τις λέξεις. Ίσως γι’ αυτό ξεκινά από το άλφα και τελειώνει στο ωμέγα: γιατί εμπεριέχει ολόκληρο τον κόσμο των λέξεων μέσα της.
Κάποτε, η Ηγουμένη Ακυλίνα της Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στη Δράμα κάλεσε τα πνευματικά παιδιά της για να τα αποχαιρετήσει, καθώς είχε έρθει η ώρα για το δικό της ταξίδι πίσω στο Φως. Όταν ήρθε η σειρά μου, με άγγιξε απαλά με την άκρη του χεριού της, ένα χέρι που έμοιαζε να εκπέμπει ήδη το φως της ψυχής της και, με κλειστά μάτια, μου απήγγειλε τον Ύμνο της Αγάπης από την Α΄ Προς Κορινθίους Επιστολή του Αποστόλου Παύλου: «Και τελικά, τρία πράγματα υπάρχουν: η πίστη, η ελπίδα και η αγάπη. Μεγαλύτερη όλων, όμως, η αγάπη». Μου έδωσε αυτή τη λέξη για να πορευτώ. Κι έτσι πήρα την αγάπη μαζί μου: να τη μελετήσω, να την κατανοήσω και να τη μοιράζομαι μέσα από τη δουλειά μου, τα λόγια μου, μα κυρίως μέσα από τη στάση και τις πράξεις μου. Δύσκολο πράγμα η αγάπη. Δύσκολο να την τιμήσεις και να τη μεταλαμπαδεύσεις χωρίς να αφήσεις πάνω της τα δικά σου αποτυπώματα.
Γιατί η αγάπη δεν εξηγείται. Βιώνεται.
Δεν χρησιμοποιείται. Μοιράζεται.
Δεν κρίνει. Δέχεται.
Δεν βιάζεται. Γνωρίζει.
Δεν έχει ένα χρώμα. Είναι το λευκό που εμπεριέχει όλα τα χρώματα.
Η αγάπη εμπιστεύεται, γιατί δεν φοβάται.
Διαλέγω τη λέξη «ΑγαπΩ». Από το Α ως το Ω.
Κώστας Κρομμύδας, συγγραφέας
Νιώθω πως αυτή η λέξη συμπυκνώνει πολλά από εκείνα που θα μπορούσαμε να είμαστε ως άνθρωποι, αλλά συχνά παραλείπουμε. Η ουσία της ξεκινά από την ευγνωμοσύνη που θα όφειλε να μας διακατέχει απλώς και μόνο επειδή ζούμε – για τον κόσμο που αντικρίζουμε καθημερινά. Και έπειτα απλώνεται σε όλα εκείνα τα μικρά, σχεδόν αόρατα δώρα που μας περιβάλλουν και τα προσπερνάμε, ξεχνώντας να ψιθυρίσουμε έστω ένα απλό ευχαριστώ.
Η ευγνωμοσύνη περικλείει την καλοσύνη, την προσφορά και την αγάπη. Πάνω απ’ όλα, όμως, είναι μια στάση ζωής: η ικανότητα να αναγνωρίζεις το καλό και να το ανταποδίδεις, από όπου κι αν προέρχεται – ακόμα και με μια μικρή λέξη ή μια απλή πράξη.
Σουζάνα Παπαφάγου
κλινική & αναπτυξιακή ψυχολόγος, ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεύτρια, αναλύτρια ομάδας, θεραπεύτρια ζεύγους & οικογένειας
Η λέξη που διάλεξα από το Λεξικό της Ζωής σου του Στέφανου Ξενάκη είναι η «Αποταύτιση».
Τα χρόνια που εργάζομαι ως θεραπεύτρια, αλλά και τα χρόνια που κάθομαι η ίδια στη θέση της θεραπευόμενης, έχω καταλάβει ότι ένα από τα δυσκολότερα ψυχικά έργα δεν είναι να αλλάξεις, αλλά να ξεχωρίσεις τι είναι πραγματικά δικό σου. Να αναγνωρίσεις πού τελειώνει η δική σου φωνή και πού αρχίζει η φωνή της οικογένειας, της κοινωνίας, των τραυμάτων και των προσδοκιών των ανθρώπων που προηγήθηκαν από εσένα. Η αποταύτιση είναι αυτή η σιωπηλή, βαθιά διεργασία κατά την οποία αφαιρείς ό,τι δεν γεννήθηκε μέσα σου αλλά εγκαταστάθηκε μέσα σου.
Όσο περισσότερο μελετώ το διαγενεακό τραύμα, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνομαι ότι πολλές φορές δεν θεραπεύουμε μόνο τις δικές μας πληγές. Θεραπεύουμε ταυτίσεις. Ταυτίσεις με ρόλους, με οικογενειακές εντολές, με φόβους που δεν ξεκίνησαν από εμάς αλλά έφτασαν σε εμάς. Για μένα, η αποταύτιση είναι μια από τις σημαντικότερες πράξεις ψυχικής ελευθερίας. Δεν σημαίνει ότι αρνείσαι την ιστορία σου. Σημαίνει ότι, για πρώτη φορά, αποκτάς την ελευθερία να αποφασίσεις ποιο μέρος της θέλεις πραγματικά να συνεχίσεις.
Άγγελος Λεβέντης
κλινικός κοινωνικός λειτουργός, ψυχοδραματιστής–ψυχοθεραπευτής
Φτωχό δεν σε κάνει η έλλειψη χρημάτων· φτωχό σε κάνει η νοοτροπία της έλλειψης και, πολλές φορές, ο φθόνος που γεννιέται μέσα από αυτή. Για χρόνια πίστευα ότι δεν είμαι αρκετός. Έκρυβα την αξία μου, τη φωνή μου, την αλήθεια μου. Ήμουν όμως τυχερός σε κάτι: στην οικογένειά μου δεν έμαθα να φθονώ. Έμαθα να θαυμάζω, να εμπνέομαι, να ζηλεύω καμιά φορά ανθρώπινα, αλλά όχι να θέλω να μικρύνει ο άλλος για να μεγαλώσω εγώ. Ίσως γι’ αυτό άργησα να αναγνωρίσω τον φθόνο όταν ερχόταν προς το μέρος μου. Συχνά άφηνα τις κρίσεις και την κακία των άλλων να με κάνουν να αμφισβητώ την αξία μου. Με τα χρόνια όμως έμαθα πως ο φθόνος μιλά περισσότερο για τον πόνο εκείνου που τον νιώθει παρά για τον άνθρωπο που τον δέχεται. Και όσο ένιωθα μέσα μου πιο ασφαλής και πιο επαρκής, τόσο έχανε τη δύναμή του.
Δεν θα μπορούσε να λείπει η λέξη «Φθόνος» από το Λεξικό της Ζωής σου. Όταν ο Στέφανος πέρασε από το γραφείο μου για έναν καφέ και μου έδωσε το βιβλίο, το άνοιξα τυχαία στη λέξη «Πεποίθηση». Μέσα σε λίγες σελίδες κατάλαβα ότι κρατούσα κάτι που δεν χαρίζει έτοιμες απαντήσεις, αλλά προσφέρει αφορμές για ουσιαστική σκέψη. Με α-φθονία μοιράζεται εμπειρίες, ιστορίες και ιδέες που μπορούν να μας κάνουν λίγο πιο συνειδητοποιημένους και, τελικά, λίγο πιο πλούσιους εκεί όπου πραγματικά μετράει. Στέφανε, σε ευχαριστούμε για όσα πρεσβεύεις και συνεχίζεις να δημιουργείς.
Στέφανος Ξενάκης, συγγραφέας
Βραχυλογία.
Η βραχυλογία είναι αρετή, γιατί δίνει δύναμη στο μήνυμα, αναδεικνύει τη σαφήνεια και αφήνει χώρο για σκέψη στον άλλο. Όπως πρώτοι οι Σπαρτιάτες ανέδειξαν, λίγες λέξεις μπορούν να εκφράσουν περισσότερα από πολλές.
Γιατί το παρακάνουμε; Γιατί λέμε περισσότερα από όσα χρειάζονται;
Επειδή έχουμε την ανάγκη να νιώσουμε σημαντικοί. Μιλάμε περισσότερο από όσο χρειάζεται, ποστάρουμε περισσότερο από όσο αρμόζει και μακρολογούμε. Έχουμε ανάγκη την προσοχή των άλλων. Γιατί; Ίσως διότι δεν τη δώσαμε πραγματικά στον εαυτό μας.
Ακόμη όμως κι αν το δεις πιο έξυπνα, η πιθανότητα να επηρεάσεις κάποιον αυξάνεται με τα λίγα λόγια και όχι με τα πολλά. Η βραχυλογία ανοίγει πόρτες. Και όσο πιο πολύ γνωρίζεις ότι γνωρίζεις, τόσο λιγότερα έχεις την ανάγκη να αποδείξεις.
Λέει ο άλλος κάτι που δεν σου κάνει. Αρκεί να πεις αυτό που σου κάνει ή ακόμα και τίποτα. Γιατί να πρέπει πάντα να απαντώ; Μήπως για να αποδείξω ότι έχω δίκιο; Και σε ποιον καίγομαι να το αποδείξω; Μήπως σε εμένα;
Ανακαλύψτε το βιβλίο!
