Γράφει ο Νομπελίστας Κουτσί στο τελευταίο του διήγημα από το βιβλίο Η ελπίδα και άλλες ιστορίες:
«Φυσικά και υπάρχει ελπίδα. Πάντα υπάρχει ελπίδα. Ζούμε με την ελπίδα. Πώς αλλιώς μπορούμε να ζήσουμε; Αλλά η ελπίδα είναι σαν τη Χάρη. Δεν μπορείς να βασιστείς σ’ αυτή. Αν βασιστείς στην ελπίδα, δεν θα εκπληρωθεί. Σαν τους αγγέλους. Είναι σαν να βασίζεσαι στο γεγονός ότι ένας άγγελος θα στέκεται από πάνω σου και θα σε προφυλάσσει από κάθε κακό. Δεν πρόκειται να συμβεί. Αυτός είναι ο νόμος. Έτσι λειτουργεί το σύμπαν. Χωρίς αγγέλους. Χωρίς παρεμβάσεις. Αλλιώς η ζωή θα ήταν υπερβολικά εύκολη. Επομένως: ναι, υπάρχει ελπίδα. Αλλά όχι για μένα. Λόγια του Κάφκα. Ένα από τα αποφθέγματά του. Ένα από τα παράδοξά του. Το είπε σαν αστείο, έτσι το συνήθιζε, σαν ταχυδακτυλουργός. Έβγαλε ένα καπέλο από έναν λαγό. Αλλά ισχύει έτσι κι αλλιώς, ισχύει για εκείνον και ισχύει για σένα και για μένα. Ισχύει για όλους μας. Υπάρχει ελπίδα, αλλά όχι για μας. Αν έρθει η σωτηρία, θα έρθει ως έκπληξη. Ως συγκλονιστική έκπληξη».
«Κάφκα. Θυμάσαι το όνομά του. Θυμάσαι τα αποφθέγματά του. Αυτά που λες βγάζουν νόημα. Η συμπεριφορά σου δεν παραπέμπει σε άνθρωπο με άνοια».
«Πρώιμη άνοια. Όταν έρθει η κανονική άνοια, θα ξεχάσω μοιραία τα πάντα. Όλα τα ονόματα, μετά όλες τις λέξεις, μία προς μία. Γι’ αυτό σου τηλεφώνησα. Θέλω να σου δείξω πού έχω τα πράγματά μου. Μετά, σκέφτηκα να σου δώσω μια επιλογή: ή θα επιστρέψεις στο πανεπιστήμιό σου στην Αμερική και στους φοιτητές σου και στις υποχρεώσεις σου και θα κάνω μόνη μου αυτό που έχω να κάνω ή θα μείνεις εδώ στην Καταλονία όσο κάνω αυτό που έχω να κάνω. Προτιμώ το δεύτερο. Είναι πιο πρακτικό, πιο αποδοτικό. Δεν θα χρειαστεί να ταξιδέψεις δεύτερη φορά. Αλλά ίσως σου είναι υπερβολικά δύσκολο. Θα το καταλάβω».
Να κάνει αυτό που έχει να κάνει. Δεν πιστεύει στα αυτιά του. «Τι εννοείς, μητέρα, όταν λες να κάνεις αυτό που έχεις να κάνεις;»
«Ξέρεις τι εννοώ, Τζον. Οι λέξεις είναι ωμές, επειδή η πράξη που έχω να κάνω είναι ωμή. Πρέπει να απαλλαγώ από τον εαυτό μου. Να αυτοκτονήσω. Να δώσω ένα τέλος σε αυτή τη ζωή που παρατάθηκε υπερβολικά. Έχω τα μέσα, έχω ό,τι χρειάζεται. Έχω τα κατάλληλα χάπια. Δεν φοβάμαι».
Λέει ότι δεν φοβάται, αλλά εκείνος δεν την πιστεύει. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μη φοβάται.
«Θα βοηθούσε αν τηλεφωνούσα στον γιατρό σου, μητέρα; Μιλάει αγγλικά; Θέλω να μάθω τι ακριβώς εννοούσε όταν σου είπε ότι δεν υπάρχει ελπίδα. Η πείρα μου μου λέει ότι οι γιατροί δεν λένε ποτέ πως δεν υπάρχει ελπίδα. Πάντα προσφέρουν μια αχτίδα φωτός, μια προσεκτική, επαγγελματική αχτίδα φωτός».
«Όχι. Δεν είναι τέτοιο περιστατικό, δεν υπάρχει αχτίδα φωτός».
Ανοίγει η εξώπορτα: είναι η γυναίκα που φροντίζει το σπίτι. Ρίχνει μια ματιά στο σαλόνι, τον χαιρετάει με ένα βουβό νεύμα και μετά εξαφανίζεται στην κουζίνα.
«Μου πρόσφερες μια επιλογή, μητέρα, αλλά δεν είναι πραγματική επιλογή, και το γνωρίζεις πολύ καλά. Δεν μπορώ να σε αφήσω, αφού ξέρω τι πρόκειται να κάνεις. Θα μείνω μαζί σου. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ως προς αυτό. Αλλά υπάρχει κάτι που θέλω να παραδεχτείς: ότι με φώναξες εδώ, ότι με θέλεις στο πλευρό σου γιατί δεν μπορείς να το κάνεις μόνη σου – αυτό που έχεις να κάνεις, όπως το αποκαλείς. Θέλεις να σου κρατάω το χέρι. Και κάτι παραπάνω. Θέλεις να σου πω: Μην το κάνεις. Θέλεις να σου πω: Πάντα υπάρχει ελπίδα.
»Θέλω να σου πω μια ιστορία, μητέρα, μια ιστορία για την ελπίδα. Είχαμε έναν σκύλο, ένα σπάνιελ, τη Δήμητρα. Δεν τη γνώρισες ποτέ, αλλά ίσως σου μιλούσαν τα παιδιά για εκείνη – την αγαπούσαν πολύ.
»Στο τέλος της ζωής της, η Δήμητρα εμφάνισε καρκίνο, έναν τεράστιο όγκο που μεγάλωνε στη σπονδυλική της στήλη. Το ανακαλύψαμε πολύ αργά. Δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα, μόνο να τη βοηθήσουμε να μην πονάει. Και έτσι, καθόταν ξαπλωμένη στο καλάθι της στην κουζίνα και περίμενε να έρθει ο θάνατος. Αλλά δεν σκέφτηκε ποτέ να δώσει ένα τέλος στη ζωή της. Αν κολλούσες το αυτί σου στον λαιμό της, άκουγες ένα συνεχόμενο, μπάσο γρύλισμα αντίστασης, σαν να αψηφούσε τη μοίρα της. Δεν είχε ιδέα τι σημαίνει ελπίδα και όμως ζούσε ελπίζοντας. Η ελπίδα έγινε το μέσο της ύπαρξής της, ο αγώνας κάθε ζωντανού κυττάρου του σώματός της να συνεχίσει να υπάρχει.
»Αυτό είναι το τέλος της ιστορίας. Φυσικά, η σκυλίτσα πέθανε. Όλοι πεθαίνουμε. Αλλά ίσως μπορείς να πάρεις ένα μάθημα από εκείνη».
Οκτώ ιστορίες γραμμένες με τη μαεστρία του νομπελίστα J.M. Coetzee.
Ο J.M. Coetzee γράφει 8 ιστορίες για την αγάπη, τον θάνατο, τα γηρατειά, τη σχέση μας με τους άλλους ανθρώπους, τα ζώα, τον κόσμο. Ιστορίες που μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά.
Ένα σκυλί που γαβγίζει σε μια καγκελόπορτα, μια ερωτική απιστία, μια γυναίκα που θέλει να γεράσει με τον δικό της τρόπο – καθένα από τα οκτώ διηγήματα μας ανατοποθετεί μπροστά στη δική μας πραγματικότητα. Κι όλα μαζί μας προτείνουν να ξανασκεφτούμε τις συνέπειες των καθημερινών μας αποφάσεων, την ηθική της σχέσης μας με τον κόσμο, την ικανότητά μας να κατανοούμε άλλα πλάσματα και να συνυπάρχουμε μαζί τους με υπευθυνότητα.
Ανακαλύψτε όλα τα βιβλία του συγγραφέα από τις εκδόσεις μας!
