Από τη συγγραφέα Άννα Γαλανού
Από το Μεσοπόλεμο ως τις μέρες μας. Η διαδρομή τεσσάρων βιβλίων : Μια μικρή ιστορία για την συγγραφή της τετραλογίας με θέμα την πορεία και θέση της γυναίκας.
2018 - Αφετηρία
Η έρευνα για την κακοποιητική συμπεριφορά απέναντι στις γυναίκες ξεκίνησε το 2018, μέσα από την εξομολόγηση μιας αναγνώστριας που μου μίλησε για την αδελφή της. Μιας γυναίκα που για χρόνια υπέμεινε συστηματική κακοποίηση και έφυγε από τη ζωή χωρίς να δικαιωθεί.
Η ιστορία που έμαθα, δεν με άφησε να ησυχάσω. Για μένα, αποτέλεσε εσωτερική αφύπνιση και ανάγκη έρευνας.
Αποφάσισα να αναζητήσω τη θέση της γυναίκας στον χρόνο, εστιάζοντας σε μια συγκεκριμένη ιστορική διαδρομή: από τον Μεσοπόλεμο έως σήμερα. Έτσι γεννήθηκε μια τετραλογία. Στην ουσία μια κατάθεση μνήμης, αντοχής και διεκδίκησης.
Το 2020 κυκλοφόρησε η «Μαργκώ».
Την περίοδο του Μεσοπολέμου, ανάμεσα σε Σμύρνη, Αλεξάνδρεια, Παρίσι και Αθήνα. Μια νέα γυναίκα διασχίζει έναν κόσμο λαμπερό και ταυτόχρονα βαθιά πατριαρχικό.
Η Μαργκώ, ξεκινά τη μακρά της πορεία από την κοσμοπολίτικη Σμύρνη – το «Παρίσι της Ανατολής» – τότε που η πόλη μεσουρανούσε εμπορικά, πνευματικά και πολιτιστικά, με τα νεοκλασικά μέγαρα, τα ευρωπαϊκά σαλόνια, τα θέατρα και τα καφέ σαντάν.
Μέσα από τους σταθμούς της ζωής της, τους άνδρες που γνώρισε, τις συμπεριφορές που βίωσε, αλλά και τις γυναίκες που στάθηκαν δίπλα της, αποτυπώνεται η θέση της γυναίκας σε μια εποχή που ναι μεν της επέτρεπε να ονειρεύεται, αλλά όχι πάντα να επιλέγει.
Το 2022 ακολούθησε η διλογία «Το τίμημα της σιωπής» («Άλλη θάλασσα εκεί» & «Λιμάνια Ονείρων»).
Η Βασιλική, μετά τον πόλεμο του ‘40 και τον Εμφύλιο, φεύγει από το χωριό της με το όνειρο να γίνει ηθοποιός. Ζει την πολιτιστική άνθηση έως το ’67 και έπειτα τη βίαιη σιωπή της δικτατορίας που ανακόπτει κάθε πνευματική και πολιτιστική άνθηση.
Τα θέατρα κλείνουν, η Επίδαυρος παγώνει, η μουσική στοχοποιείται, τα όνειρα των καλλιτεχνών συρρικνώνονται ή καταργούνται. Εξορίες, φυλακίσεις, σιωπές. Καλλιτέχνες και συγγραφείς μένουν στο περιθώριο, ενώ πολλοί φεύγουν από την Ελλάδα.
Η ιστορία του βιβλίου φτάνει έως τις αρχές της δεκαετίας του ’80, καταγράφοντας το κόστος της σιωπής, την ανάγκη υπέρβασής της και την πνευματική ανασυγκρότηση μετά το ‘74.
Το 2023 ήρθαν οι «Ζωές Απέναντι».
Ύστερα από επισκέψεις μου σε Δομές φιλοξενίας, Στέγες κακοποιημένων γυναικών και την καταγραφή 152 μαρτυριών, γεννήθηκε ένα βιβλίο, αφιερωμένο αποκλειστικά στην κακοποίηση και στις βαθιές της επιπτώσεις.
Ήταν μια συγγραφική διαδρομή που με πόνεσε πολύ. Κάθε αφήγηση άφηνε μέσα μου κι από ένα αποτύπωμα οδύνης που δύσκολα κατάφερα να αντιμετωπίσω.
Το βιβλίο φωτίζει τις ιστορίες πέντε γυναικών –αδελφής, συζύγου, ερωμένης, κόρης, φίλης – πριν και μετά την κακοποίηση. Μέσα από τις φωνές τους αποκαλύπτεται τι σημαίνει για μια γυναίκα, ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξης ή ηλικίας, να βλέπει τη ζωή της να στενεύει, να περιορίζεται, να ασφυκτιά και την ίδια να κινδυνεύει ανά πάσα ώρα και στιγμή.
Το 2025 η τετραλογία κλείνει με τα «Αχαρτογράφητα Νερά».
Βιβλίο που εστιάζει στην ψυχολογική βία, στον εξαναγκασμό, στην υποτίμηση, στον αθέατο εγκλεισμό και στον κοινωνικό αποκλεισμό. Στοιχεία που ποδοπατούν αργά αλλά σταθερά την προσωπικότητα μιας γυναίκας.
Η Ειρήνη, εξιλαστήριο θύμα μιας ζωής που άλλοι χάραξαν για εκείνη, διανύει τα πιο πολύτιμα χρόνια της μέσα στη σιωπή και στην απομόνωση.
Μια ιστορία για την αργή φθορά της αυτοεκτίμησης, αλλά και για την ανάγκη εσωτερικής αφύπνισης.
Με τα βιβλία της τετραλογίας πραγματοποίησα περισσότερες από εβδομήντα παρουσιάσεις και επισκέψεις σε όλη την Ελλάδα. Αν δεν μεσολαβούσε η περίοδος της πανδημίας, ίσως να ήταν διπλάσιες.
Επισκέφτηκα αρκετές πόλεις, χωριά, πολλές δομές φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών, αμέτρητα σχολεία, Δήμους, Περιφέρειες, Επιτροπές ισότητας και Γυναικείες οργανώσεις, Λέσχες ανάγνωσης και έδωσα πάρα πολλές συνεντεύξεις.
Αυτή η τετραλογία δεν ήταν μόνο μια συγγραφική διαδρομή, αλλά μια συνομιλία με που αφορά τον άνθρωπο, γυναίκα και άνδρα.
Ευχαριστώ από καρδιάς όλους εσάς που στηρίξατε αυτή την πορεία: Τους αναγνώστες, τους δημοσιογράφους, τους κοινωνικούς φορείς, bloggers και διαχειριστές βιβλιοθεματικών σελίδων στο Facebook και όλους τους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα μου σε κάθε παρουσίαση.
Ιδιαίτερα ευχαριστώ τις Εκδόσεις Διόπτρα για την εμπιστοσύνη και τη στήριξή τους.
Άννα Γαλανού
